Το σύνδρομο του Πινόκιο

Το μυαλό των παιδιών, μέχρι την ηλικία των 7 – 8 ετών, είναι γεμάτο φαντασιώσεις, πράγμα που σημαίνει ότι, πριν από την ηλικία αυτή, είναι εξαιρετικά δύσκολο για το ίδιο το παιδί να διακρίνει το φανταστικό από το πραγματικό. Γι΄αυτό και πολλά από αυτά που λένε τα παιδιά, είναι αβάσιμα.

Αρκετοί είναι οι λόγοι που τα παιδιά μπορεί να πουν ψέματα όπως για π.χ. τα παιδιά  λένε ψέματα όχι γιατί θέλουν να εξαπατήσουν τους άλλους, αλλά γιατί αντιλαμβάνονται την πραγματικότητα πολύ διαφορετικά από τους ενήλικες. Ή όταν για παράδειγμα λένε ΄΄ δεν το έκανα εγώ΄΄ σημαίνει ότι ΄΄δεν ήθελα να το κάνω΄΄, αρνείται δηλαδή την κακή πρόθεση. Ή λένε ψέματα για να αποφύγουν την τιμωρία, ή την απαγόρευση και να κατακτήσουν την αυτονομία. Αποτελεί για τα παιδιά ένα μεταβατικό στάδιο και μόνο για τη μειονότητα γίνεται μέσο επικοινωνίας.

Όλοι οι ειδικοί συμφωνούν ότι ένα παιδί που υφίσταται σκληρές τιμωρίες, λέει ψέματα συχνότερα από το μέσο όρο, ακριβώς για να αποφύγει την τιμωρία.

Η διαπαιδαγώγηση στην ειλικρίνεια ξεκινά από το σπίτι. Γι΄αυτό οι γονείς θα πρέπει να αναπτύξουν σχέσεις αμοιβαίας εμπιστοσύνης, ειλικρίνειας και κατανόησης. Το παιδί δε θα πρέπει να φοβάται να πει την αλήθεια και να ξέρει ότι οι γονείς του το εμπιστεύονται. Το παν είναι να μην χάσουν την εμπιστοσύνη απέναντι στους γονείς.

Ωστόσο όμως, όταν το ψέμα χρησιμοποιείται κατά συρροή και αποτελεί τρόπο ζωής για το παιδί, με αποτέλεσμα να λέει ψέματα σε όλους όσους συναναστρέφεται, τότε οι γονείς θα πρέπει να ζητήσουν τη βοήθεια ενός ειδικού, για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα, το οποίο ονομάζεται το σύνδρομο του Πινόκιο.

Ακόμα όμως, πιο σημαντικό είναι, οι γονείς να έρθουν πιο κοντά στο παιδί, να το περιβάλλουν με στοργή και να του δείξουν κατανόηση γιατί στην πραγματικότητα, το παιδί αυτό, πάσχει από βαθύτατο αίσθημα εγκατάλειψης. Πολλές φορές, η συμπεριφορά αυτή αποτελεί σιωπηρή έκκληση για στοργή και μπορεί να οδηγήσει και σε άλλες μορφές παραβατικής συμπεριφοράς.

Παιδιά και ΄΄κακές΄΄ παρέες

Αλήθεια, πόσο επιδρούν στη συμπεριφορά των παιδιών, στα πρόθυρα της εφηβείας, οι κακές παρέες; Είναι πιο δυνατή η επίδραση της οικογένειας ή της ομάδας;

Μία μελέτη που έγινε ανάμεσα σε νεαρούς Αμερικανούς και Ρώσους, καταλήγει σε ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον αποτέλεσμα. Σκοπός της ήταν να διαπιστωθεί, γιατί κάποια παιδιά είναι πιο επιρρεπή από άλλα, στις πιέσεις της ομάδας, σε σημείο να υιοθετούν και άλλες προβληματικές συμπεριφορές.

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο που προκύπτει από τη μελέτη είναι το εξής: όσο μεγαλύτερα είναι τα παιδιά, τόσο υψηλότερο είναι το ποσοστό εκείνων που είναι διατεθειμένα να ακολουθήσουν το κακό παράδειγμα φίλων και παράλληλα τόσο πιο μικρός είναι ο αριθμός  των παιδιών που εκφέρει θετική γνώμη για τους γονείς και τους ενήλικες.

Η τάση προς την αρνητική συμπεριφορά που υποδεικνύεται από την ομάδα στην οποία ανήκει το παιδί συνοδεύεται από βαθειά απογοήτευση προς την ειλικρίνεια, τη δύναμη, τη σύνεση των ενηλίκων. Το παιδί δεν απομακρύνεται από τους γονείς του,  εξαιτίας της επιρροής των συνομηλίκων του,  αλλά για μια περίοδο, τουλάχιστον, αγνοεί τους ενηλίκους από μόνο του.

Τα ψέματα, όπως και η επιρροή των φίλων πάνω στο παιδί, φτάνουν στο απόγειό τους στο πρώτο στάδιο της εφηβείας , γύρω στα 15 περίπου, και μειώνονται αισθητά, τουλάχιστον στις περισσότερες περιπτώσεις, μέσα στα επόμενα χρόνια. Η επιρροή της ομάδας χάνει έδαφος, το παιδί ακολουθεί πιο συμβατικά πρότυπα συμπεριφοράς και η σχέση του με τους  γονείς  του βελτιώνεται.

Τα αγόρια που συνεχίζουν να τρέφουν σεβασμό για τον πατέρα τους  παρασύρονται δυσκολότερα από φίλους.

Σημαντικό ρόλο παίζει η ικανότητα των γονιών να δημιουργήσουν σχέσεις εμπιστοσύνης  με τα παιδιά τους, να διευρύνουν τα όρια της αυτονομίας και της υπευθυνότητας στα νέα πεδία της  ζωής του.

Πηγή:  ΄΄ Τα  ψέμματα  των  παιδιών ΄΄  των εκδόσεων  Καστανιώτη

 

Το χαρτζηλίκι είναι απαραίτητο

Το παιδί, πρέπει να έχει από νωρίς ένα χαρτζηλίκι, για να μάθει να διαχειρίζεται το χρήμα. Θα πρέπει να αυξάνεται μαζί με το αίσθημα της ευθύνης μέχρι την εφηβεία, οπότε θα πρέπει να αρχίζει να αγοράζει τα ρούχα του και να βοηθάει να συγκεντρωθούν τα χρήματα που χρειάζονται για τις σπουδές του, με χρήματα που κερδίζει αυτό το ίδιο.

Η ολέθρια άγνοια των οικονομικών που βλέπουμε σε πολλούς ενηλίκους και οικογενειάρχες, οφείλεται στο ότι αυτοί οι άνθρωποι σαν παιδιά και σαν νέοι δεν έμαθαν ότι τα υλικά πράγματα που απολαμβάνουμε στοιχίζουν λεφτά.

Οι γονείς και τα παιδιά θα πρέπει να συζητούν για το ύψος του χαρτζηλικιού και τη χρησιμοποίηση του αλλά με σκοπό να ενισχύσουν οι γονείς τη διαχειριστική ικανότητα του παιδιού και όχι για να διαχειριστούν οι ίδιοι το εισόδημα του παιδιού.

Το παιδί πρέπει να έχει την ελευθερία να διαθέτει όπως θέλει το προσωπικό του εισόδημα, μόνο που θα πρέπει να συνειδητοποίησει την ανάγκη να κάνει επιλογές και ότι αν θελήσει να ξοδέψει τα χρήματά του για να αγοράσει κάποιο πράγμα δε θα έχει χρήματα να αγοράσει κάποιο άλλο.

Όταν το παιδί μπαίνει στην εφηβεία πρέπει να ενθαρρυνθεί να βρεί μια εξωτερική απασχόληση που θα ταιριάζει στο πρόγραμμα του και τα ταλέντα του. Αυτή η απασχόληση όμως δε θα πρέπει να συγκρούεται με τη μελέτη του και προ παντώς με την κοινωνική του ζωή.

Αν θέλουν οι γονείς τα παιδιά τους να μην εξελιχθούν σε σκλάβους της καταναλωτικής και απάνθρωπης κοινωνίας, θα πρέπει να διδάξουν ότι ο χρόνος δεν είναι χρήμα, αλλά γνήσιες σχέσεις, κάθετες και οριζόντιες.

Πηγή: ΄΄Γονείς και παιδιά΄΄ των εκδόσεων Αρμός

Παιδιά και ζώα

Το παιδί και ιδιαίτερα το μικρό παιδί, είναι γνωστό ότι γοητεύεται από τη συντροφιά με τα ζώα. Τίποτε πιο ευχάριστο από το παιχνίδι ενός ζώου, το οποίο αντιμετωπίζει σα φίλο. Τα παιδιά που έχουν την ευκαιρία να ζουν κοντά σε κατοικίδια ζώα, βιώνουν εμπειρίες, αναπτύσσεται ο συναισθηματικός τους κόσμος, διότι μπορούν να αγαπούν και να απολαμβάνουν την προσύλωση των ζώων, πλουτίζουν τις γνώσεις τους, παρατηρώντας τη ζωή τους, τέλος ξεπερνούν τον κίνδυνο να κλειστούν στον εαυτό τους.

Το παιδί που αγαπάει και αγαπιέται από ένα ζώο ξεπερνάει συχνά τη μοναξιά και βιώνει μια γοητευτική συντροφικότητα. Μιλάει στα ζώα και καταλαβαίνει τι θέλουν να του πουν, τα περιποιείται και εκείνα συχνά δείχνουν την προτίμησή τους σε αυτό. Γι΄αυτό αρέσει πολύ στο παιδί να ακούει μύθους με ζώα, όπως π.χ. οι μύθοι του Αισώπου, και καταλαβαίνει, στο μέτρο των δυνάμεων του, το δίδαγμα, χωρίς κόπο. Τους μαθαίνει εύκολα και του αρέσει να τους διηγείται, πράγμα που καλλιεργεί με φυσικό τρόπο την ανάπτυξη του δημιουργικού λόγου.

Στην εποχή μας, που όλο και περισσότερος κόσμος, μένει στα αστικά κέντρα και το μικρό παιδί απομακρύνθηκε από τη φυσική ζωή και την επαφή με τα ζώα, οι μύθοι, ιδιαίτερα των ζώων, μπορούν να λειτουργήσουν, εκτός των άλλων, ως αντίδοτο στη μεγάλη έλλειψη. Το παιδί ακούγοντας τους μύθους των ζώων και επαναλαμβάνοντάς τους στις δικές του διηγήσεις, οικειώνεται ψυχικά τη συντροφικότητα με τα ζώα, μαθαίνει από την πολύ μικρή ηλικία να ξεχωρίζει την κακή συμπεριφορά και παρακινείται να εφαρμόζει το καλό.

Η μελέτη των μύθων είναι τελικά ένα μάθημα κοινωνικής αγωγής που μπορεί να αρχίζει με πολύ ευχάριστα αποτελέσμστα από την πολύ μικρή ηλικία.

Πηγή: ΄΄Η λαϊκή παράδοση και η γλωσσική ανάτυξη του παιδιού΄΄ των εκδόσεων Πατάκη

Δραστηριότητες γλωσσικής ανάπτυξης

Δεδομένου ότι τα γλωσσικά προβλήματα συνδέονται έντονα με την ακαδημαϊκή και κοινωνική εξέλιξη, η έγκαιρη αναγνώριση γλωσσικών προβλημάτων μπορεί να μας οδηγήσει στο σχεδιασμό προγραμμάτων (δραστηριοτήτων) με αποτέλεσμα τη βελτίωση ή την αποκατάσταση των προβλημάτων αυτών γιατί αν δεν αντιμετωπισθούν εγκαίρως, εμμένουν συνήθως και στη μετέπειτα ζωή.

1) Η από κοινού ανάγνωση βιβλίων μεταξύ γονέων και παιδιών είναι ένα σημαντικό βήμα για την απόκτηση του εγγραμματισμού (ανάγνωση-γραφή). Τα παιδιά εμπλουτίζουν το λεξιλόγιό τους, έρχονται σε επαφή με το αλφαβητικό σύστημα γραφής και τις συμβάσεις του γραπτού λόγου. Επίσης, δίνεται η ευκαιρία για εκτεταμένη ομιλία που υποκινείται από το υλικό που διαβάζεται από τους γονείς.

Ταυτόχρονα καλλιεργείται η φιλαναγνωσία αφού τα παιδιά, έρχονται σε επαφή με τα βιβλία από μικρή ηλικία και μαθαίνουν να αγαπούν τα βιβλία και το διάβασμα ( μελλοντικοί αναγνώστες).

2) Αποστήθηση τραγουδιών και ποιημάτων με ομοιοκαταληξία

3) Εκμάθηση λίστας διαφόρων πραγμάτων

4) Εξάσκηση σε ήχους και λεπτές ακουστικές διαφορές

5) Εξάσκηση στην προφορά δύσκολων φθόγγων (ρ, σ, δ, θ) με ποιηματάκια, γλωσσοδέτες και αινίγματα

6) Να λένε την αλφαβήτα

7) Να μετρούν και αντίστροφα (κλιμακωτά πρώτα 3 αριθμοί, μετά 4 κ.ο.κ.)

8) Ασκήσεις διαδοχής π.χ. μέρες/μήνες και αντίστροφα

9) Παιχνίδια μνήμης

10) Να απαντούν σε ερωτήσεις για το καθημερινό τους πρόγραμμα π.χ. τι έφαγες εχθές. που πήγες κ.τ.λ.

11) Η ταχύτητα κατονομασίας των αντικειμένων μέσα από πραγματικά αλλά και εικονογραφικά ερεθίσματα είναι πολύ σημαντική για την απόκτηση αναγνωστικής ευχέριας. Το παιδί πρέπει μέσω της επαναλαμβανόμενης έκθεσης, να αναπτύξει ένα ρεπερτόριο ιδιαίτερα γνωστών λέξεων που μπορούν να αναγνωριστούν αυτόματα.

Ένας δεύτερος τομέας της έρευνας εστιάζει στη γρήγορη ονομασία χρωμάτων, αντικειμένων, γραμμάτων και αριθμών.

Στα παιδιά προσχολικής ηλικίας, η ταχύτητα κατονομασίας αριθμών είναι καλύτερος προάγγελος της ταχύτητας και της ακρίβειας ανάγνωσης απ΄ότι η ταχύτητα κατονομασίας αντικειμένων.

Πηγή: ΄΄ Η γλωσσική ωριμότητα και η φωνολογική επεξεργασία παιδιών προσχολικής ηλικίας ΄΄ ( εκδόσεις Λεξίτυπον)

Back to Top